۱۳۹۳ مرداد ۱۸, شنبه

پاسخ روشن تاریخ به ترکتبار خواندن دودمان صفویان




پیرامون تبار و نسب دودمان صفوی و شاهان این خاندان ایرانی پیش تر از طرف اندیشمندان حوزه تاریخ مطالب بسیاری نگارش گردیده است اما در این مجال میخواهم جمع بندی کوتاهی در مورد تبار شناسی صفویان داشته باشیم. کوتاه سخن اینکه تنها نسب نامه موجود از خاندان صوفیان که مربوط به پیش از آغاز دوره حکومت شاه اسماعیل صفوی و خاندان صفویان می باشد کتاب صفوة الصفا به قلم ابن بزاز درویش توکل بن اسماعیل حاجی اردبیلی عارف و نویسندهٔ سدهٔ هشتم است که در نسخ مختلف به دست ما رسیده است.در صحت و پذیرش این کتاب و محتوایش از طرف شاهان صفوی همین بس که بارها در زمان حکومت صفویان مورد نسخه برداری و دوباره نویسی قرار گرفت است . همانطور که میدانیم شیخ صفی الدین اردبیلی بعنوان نیای بزرگ صفویان شناخته می شود . ابن بزار در این کتاب به روشنی شیخ صفی الدین را از نوادگان پیروز شاه زرین کلاه ، از ساکنین کرد تبار منطقه آذر آبادگان نام می برد . بعبارتی نیای ششم شیخ صفی الدین اردبیلی بر اساس کتاب صفوة الصفا پیروز شاه سنجری معروف به پیروز شاه زرین کلاه می باشد . نسل پدری خانواده صفوی بر اساس کتاب صفوت الصفا عبارت است از: شیخ صفی الدین عبدل فتاح اسحاق فرزند شیخ امین الدین جبرئیل فرزند الصالح قطب الدین ابوبکر فرزند صلاح الدین رشید فرزند محمد الحافظ الکلام الله فرزند اواد فرزند بیروز الکردی السنجری. با توجه به توضیحات داده شده نیای دوازدهم شاه اسماعیل صفوی می شود پیروز شاه زرین کلاه از معتمدین و حاکمان محلی آذرآبادگان . البته بعد ها و به طور مشخص در زمان شاه سلیمان یا همان شاه صفی دوم ادعای سیادت و ارتباط نسبی با دودمان حضرت علی بصورت جدی مطرح گردید و حتی در کتاب سلسله النسب الصفویه که در زمان شاه سلیمان تهیه شد آمده‌است که نسل شیخ صفی الدین به قرار زیر است:(( شیخ صفی الدین ابوالفتح اسحق ابن شیخ امین‌الدین جبرائیل بن قطب‌الدین ابن صالح ابن محمد الحافظ ابن عوض ابن فیروزشاه زرین کلاه ابن محمد ابن شرفشاه ابن محمد ابن حسن ابن سید محمد ابن ابراهیم ابن سید جعفر بن سید محمد ابن سید اسمعیل بن سید محمد بن سید احمد اعرابی بن سید قاسم بن سید ابو القاسم حمزه بن موسی الکاظم ابن جعفر الصادق ابن محمد الباقر ابن امام زین العابدین بن حسین ابن علی ابن ابی طالب علیه السلام )) اما این ادعا طی سال های گذشته با کار تحقیقی و دقیق پژوهشی که از طرف اندیشمندانی بمانند علامه کسروی انجام گرفت به طور مشخص رد شده است .در همین زمینه علاقمندان می توانند کتاب « شیخ صفی و تبارش » به قلم علامه کسروی رو مورد مطالعه قرار بدهند

پ ن : نگاره سمت چپ تصویر برگه ای از نسخه ی کتاب صفوة الصفا نگاشته شده در قرن نهم هجری و نگاره سمت راست تصویر برگه ای از همین کتاب نگاشته شده در قرن دوازدهم هجری میباشد 


هر دو نسخه در کتابخانه دانشگاه ملی توکیو ژاپن نگهداری می شود

http://www.aa.tufs.ac.jp/~n-kondo/persianscr/p_manuscripts/anjuman141.html
 

پاینده ایران و ایرانی 
وحید رنجبری آذرآبادگانی